Depozyt Numizmatyczny w Centrum Miasta
2 września 2026 roku w trakcie prac inwestycyjnych przy ulicy Królewieckiej 12 we Włocławku zlokalizowano zbiór 532 srebrnych monet obiegowych Rzeszy Niemieckiej. Znaleziska dokonano w strefie ochrony archeologicznej Dzielnicy Starego Miasta, pod ceglaną podłogą jednej z piwnic rewitalizowanej kamienicy. Prace w tym rejonie prowadzi firma MSBud, jednak eksplorację obiektu przeprowadzili specjaliści z Działu Archeologicznego Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej. Znalezisko Stanowi obecnie własność Skarbu Państwa. W świetle obowiązujących przepisów odkrywcom nie przysługuje w takich przypadkach znaleźne.
Zbiór datowany jest na lata 1933-1939. Całkowita wartość nominalna depozytu wynosi 2420 marek niemieckich (RM). Szczegółowa inwentaryzacja wykazała obecność 271 monet o nominale 5 marek z wizerunkiem prezydenta Paula von Hindenburga oraz 181 pięciomarkówek przedstawiających fasadę kościoła garnizonowego w Poczdamie. Numizmaty dwumarkowe reprezentowane są przez 76 sztuk z profilem Hindenburga, 3 sztuki z kościołem w Poczdamie oraz jedną monetę okolicznościową z 1933 roku wybitą z okazji 450. rocznicy urodzin Marcina Lutra. Numizmaty wytłoczono w siedmiu różnych mennicach.
Narzędzia Totalitarnej Propagandy
Zabezpieczone monety noszą wyraźne cechy ówczesnej polityki informacyjnej. Wizerunek Hindenburga miał na celu legitymizację nowej władzy totalitarnej poprzez nawiązanie do tradycji i autorytetu. Z kolei pięciomarkówki z fasadą kościoła z lat 1934-1935 w jednym z wariantów posiadają datę 21 marca 1933 roku, upamiętniającą tak zwany „Poczdamski Dzień”, kiedy to doszło do symbolicznego uściśnięcia dłoni między Adolfem Hitlerem a Paulem von Hindenburgiem. Na rancie tych monet umieszczono napis „Gemeinnutz geht vor Eigennutz” (Dobro wspólne ponad własne). Warianty bite w latach 1936-1939 posiadają już na rewersie orła trzymającego w szponach wieniec z liści dębu, wewnątrz którego znajduje się swastyka.
Siła Nabywcza i Kontekst Miejskich Inwestycji
Kapitał ukryty przy ulicy Królewieckiej reprezentował znaczną wartość. W opisywanym okresie niemiecki robotnik zarabiał od 120 do 200 marek miesięcznie, natomiast urzędnik średniego szczebla od 200 do 350 RM. Zgromadzona kwota 2420 RM stanowiła równowartość blisko czterech pensji majora w wojsku. Pozwalała ona na zakup ponad dwóch samochodów Volkswagen Garbus, których cenę planowano na poziomie 990 RM. Historycy z Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej zakładają, że a jego właścicielem była najprawdopodobniej zamożna osoba narodowości niemieckiej przebywająca we Włocławku w czasie okupacji.
Odkrycie jest bezpośrednim rezultatem szeroko zakrojonych prac rewaloryzacyjnych najstarszej tkanki miejskiej. Według informacji przekazanych przez prezydenta Włocławka, Krzysztofa Kukuckiego, łączna wartość nakładów finansowych na obszarze rewitalizowanym zbliża się obecnie do 200 milionów złotych. Inwestycje obejmują nie tylko ulicę Królewiecką, ale również przebudowę kamienic przy ulicy Tumskiej i 3 Maja oraz projektowanie nowej pierzei ulicy Brzeskiej. Zbiór znaleziony przy ul. Krulewieckiej 12 będzie dostępny dla zwiedzających do 10 października 2026 roku.
